Gjergj Kastrioti (1405–1468), i njohur si Skënderbeu, ishte princ shqiptar dhe komandant ushtarak i shquar që udhëhoqi kryengritjen kundër Perandorisë Osmane në shekullin XV. Ai konsiderohet heroi kombëtar i shqiptarëve dhe një nga figurat më të rëndësishme të historisë evropiane mesjetare.
Jeta e Hershme
I biri i Gjon Kastriotit, zot i Kastriotëve në Shqipërinë e mesme, Gjergji u mor peng nga osmanët në moshë të re. Ai u rrit në oborrin e sulltanit, u konvertua në Islam dhe mori emrin Iskander Beg (Zoti Aleksandër). U dallua si ushtarak i aftë në shërbim të Perandorisë Osmane.
Kryengritja
Më 28 nëntor 1443, gjatë Betejës së Nishit, Skënderbeu dezertoi nga ushtria osmane, mori kështjellën e Krujës me mashtrim dhe ngriti flamurin e shqiponjës dykrenare. Ky moment shënon fillimin e rezistencës shqiptare.
Lidhja e Lezhës
Më 2 mars 1444, Skënderbeu themeloi Lidhjen e Lezhës — një aleancë e princërve shqiptarë — dhe u zgjodh komandant i përgjithshëm. Për 25 vjet radhazi, ai i mposhti forcat osmane në çdo betejë të madhe, duke përfshirë tre rrethimet e Krujës.
Ngjarje Kyçe
- 1443 — Dezerton nga ushtria osmane, merr Krujën, ngre flamurin shqiptar
- 1444 — Themelon Lidhjen e Lezhës, bashkon principatat shqiptare
- 1450 — Rrethimi i parë i Krujës — fitore vendimtare kundër Muratit II
- 1466 — Rrethimi i dytë i Krujës — mposhtet ushtria e Mehmetit II
- 1468 — Vdes nga malaria në Lezhë, më 17 janar
Trashëgimia
Papa Kalisti III e quajti Skëndërbeun "Atleti i Krishtërimit" dhe "Mburojë e popullit të krishterë." Rezistenca e tij 25-vjeçare i dha kohë Evropës Perëndimore të përgatitej kundër avancimit osman. Sot, ai është simboli më i lartë i identitetit kombëtar shqiptar — emri i tij gjendet në sheshe, monumente, dhe zemrat e çdo shqiptari kudo në botë.
