Ismail Qemali (1844–1919) ishte politikan, diplomat dhe atdhetar shqiptar, i njohur si Babai i Kombit. Ai ishte figura kryesore e shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë nga Perandoria Osmane dhe kryetari i parë i qeverisë shqiptare.
Jeta e Hershme dhe Karriera Osmane
I lindur në Vlorë, në një familje të shquar bejlerësh, Ismail Qemali u shkollua në Stamboll dhe shërbeu në poste të larta të administratës osmane — si guvernator i Bejrutit, anëtar i parlamentit osman, dhe zyrtar i lartë në disa provinca. Megjithatë, zemra e tij ishte gjithmonë me çështjen shqiptare.
Rruga drejt Pavarësisë
Kur Luftërat Ballkanike të 1912 kërcënuan copëtimin e tokave shqiptare mes Serbisë, Greqisë dhe Malit të Zi, Qemali veproi me shpejtësi. Ai udhëtoi nëpër Evropë duke kërkuar mbështetje diplomatike, veçanërisht nga Austria-Hungaria dhe Italia.
Shpallja e Pavarësisë
Më 28 Nëntor 1912, në Vlorë, Ismail Qemali ngriti flamurin kuq e zi me shqiponjën dykrenare dhe shpalli Pavarësinë e Shqipërisë para delegatëve nga e gjithë vendi. "Nuk kam sjellë as armë, as ushtri," tha ai, "kam sjellë vetëm zemrën e shqiptarit."
Ngjarje Kyçe
- 1844 — Lind në Vlorë, në familjen e njohur të Vlorës
- 1860–1900 — Shërben në poste të larta në administratën osmane
- 28 Nëntor 1912 — Shpall Pavarësinë e Shqipërisë në Vlorë
- 1912–1914 — Kryetar i Qeverisë së Përkohshme të Vlorës
- 1919 — Vdes në Perugia, Itali, larg atdheut
Trashëgimia
28 Nëntori — dita e Pavarësisë — është festa më e madhe kombëtare e shqiptarëve. Ismail Qemali mbetet simboli i diplomacisë shqiptare, i vizionit politik dhe i dashurisë për atdheun. Shtëpia e tij në Vlorë është sot muze kombëtar.
