Pse çdo Botëror rilindë historinë dhe kujtimet e diasporës?

TORONTO — Çdo katër vjet, kur ndizohet Botërori i futbollit, Sokol Balla kujton se si ajo festë globale ka ecur gjithmonë paralel me historinë shqiptare — dhe me historitë e tij personale. Nga Durrësi i vitit 1982 deri në Toronto sot, lidhja është e pandërprerë.

Në 1982-ën, Balla ndodhej në Kampin e Pionierëve në Durrës, mes alarmeve për zbarkime diversantësh — alarme që u vërtetuan: Xhevdet Mustafa zbarkoi atë verë pranë Lagunës së Karavastasë. Botërori i 1986-ës, i zhvendosur nga Kolumbia në Meksikë, u mbulua nga reja radioaktive e Çernobilit.

Botërori i 1990-ës solli dy ngjarje paralele: Gjermania u shpall kampione e botës, ndërsa Tirana u shkund nga ulërimat e mbi 3.000 shqiptarëve të hyrë në Ambasadën gjermane. Futbolli si dritare drejt lirisë — edhe kur dera e asaj lirie ishte ende e mbyllur.

Balla ngre dhe shembullin e Iranit në Botërorin aktual: lojtarët e tij janë në prag kualifikimit, pavarësisht tensioneve me SHBA-në dhe deklaratave të presidentit Trump. Lojtari më i mirë i ndeshjes iraniane iu përgjigj gazetares amerikane: "Këtu kemi ardhur të luajmë futboll. Problemet tona mes nesh, nuk janë puna juaj. Ato do t'i zgjidhim mes nesh."

Futbolli dhe politika kanë ecur gjithmonë bashkë — por si martesë e pasuksesshme. Diktatura braziliane e 1970-ës dhe ajo argjentinase e 1978-ës tentuan të vidhnin popullaritetin e Peles e Mario Kempes. Putin i dha vetë Kupën Francës në 2018; Al Thani vuri kusht që Messi të veshë tunikë të zezë lokale në 2022.

Por nostalgjia e Ballës mbetet edhe shumë personale. Në 1986-ën, 40 vjet më parë, ai dhe babai i tij shkonin çdo mesnatë te komshiu Xhaxhi Gimi — i vetmi me frigorifer dhe televizor Dajti në lagje — për të parë mrekullitë e Maradonës. Me kasata dhe ujë të ftohtë, ato 90 minuta ndiheshin si botë tjetër, pa halle.

Sot, Xhaxhi Gimi, Maradona dhe babai i Ballës nuk jetojnë më. Por kujtimet janë gjallë. Balla e ndjen këtë fort ndërkohë që gjendet në Toronto, ku takoi vajzën e madhe të Xhaxhi Gimit — shoqen e tij të fëmijërisë — e cila jeton aty prej vitit 1998. Botërorët kalojnë; humbjet mbeten.

Burim: ABC News
— Redaksia ZHURMA