Fisi Berisha: lidhja me familjen Jashari dhe rrënjët në Drenicë
Fisi i lashtë i malësisë veriore — i dokumentuar që nga viti 1242 — ruan linjën Berisha e Kuqe të Drenicës, nga ku rrjedh familja Jashari e Prekazit dhe komandanti Adem Jashari.
Vol. I
Nr. 167
viti 2026 i pavarësisë
Ekspozita Permanente
Arkiva Historike
Një bibliotekë e hapur e popullit shqiptar. Zbuloni historinë, origjinën dhe figurat që formësuan kombin.
I
Galeria e plotë →
Galeria e Figurave Historike
Ismail Qemali: si një zyrtar osman u bë themelues i shtetit shqiptar
Figurë Historike
Aleksandër Moisiu: si u bë aktori shqiptar zëri i teatrit gjerman
Figurë Historike
Faik Konica: si një shqiptar i Konicës e bëri gjuhën shqipe të flitej në Uashington
Figurë Historike
Ibrahim Kodra: si u bë piktori shqiptar i Milanos mik me Picasson
Figurë Historike
Migjeni: si u bë zëri i varfërisë një poet që vdiq 26-vjeçar
Figurë Historike
Nënë Tereza: nga Shkupi në Kalkutë, një jetë mes identitetit dhe misionit
Figurë Historike
Ismail Kadare: shkrimtari që e kaloi cenzurën me fabul e kod
Figurë Historike
Birçe Hasko: Mësuesi i Dukatit që e solli Labërinë në ekran
Figurë Historike
Skanderbegu: një çerek shekulli rezistencë kundër Perandorisë Osmane
Figurë Historike
Adem Demaçi: si ia mohoi heshtjen burgosësve dhe çlirimtarëve
Figurë Historike
Familja Kastrioti: mbajtja e kombit pa atdhe
Figurë Historike
Familja Arianiti: vulat e Lidhjes së Lezhës në luftën kundër osmanëve
Figurë Historike
II
Sipas Epokës
Fisi Gashi: çfarë zbulojnë defterët osmanë për origjinën dhe zgjerimin
Nga defteret osmane të 1485-ës deri te shpërhapja e 1690-ës — historia e dokumentuar e fisit Gashi, tri vëllazëritë e tij dhe lidhjet me "malazezizimin" e malësisë shqiptare.
Fisi Hoti: si e mbajti Tuzin shqiptar përgjatë shekujve
I dokumentuar qysh në 1330 si 'Malet e Hotit', fisi Hot ka qenë 'flamuri i parë i Malësisë'. Ded Gjo Luli ngriti flamurin shqiptar në Deçiq (6 prill 1911). Sot mban komunën e Tuzit, me shumicë shqiptare 50.2%.
Fisi Kelmendi: 400 vjet rezistencë ndaj Perandorisë Osmane
Fisi i Alpeve Shqiptare që mundi 15,000 ushtarë osmanë në 1638, dërgoi stradiotë në armatat e Venedikut, dhe lë pasardhës direkt në Rugovë, Peshter dhe Syrmia — i dokumentuar nga osmanët vetë.
Fisi Krasniqi: nga Tropoja në Gjakovë, shpina e një historie kufitare
I regjistruar dokumentarisht që nga 1628, fisi Krasniqi numëron sot mbi 56 000 pasardhës në Kosovë — dhe dy emra historikë, Binak Alia e Haxhi Zeka, drejtpërdrejt në themelet e Lidhjes së Prizrenit.
Fisi Kuçi: si e dokumenton historia origjinën shqiptare të Brdave
Meduni ilir (shek. IV–III p.K.), defteri osman i 1485-ës, 'Chuzzi Albanesi' i Bolizzës (1614) — Kuçit ishin shqiptarë të dokumentuar. Pohara e 1855–1858 u mundua t'i shuajë. ADN-ja dhe Koja e Kuçit vërtetojnë se nuk arriti.
Fisi Thaçi: zemra e rezistencës shqiptare në Drenicë, shekuj përballjeje
Fisi i Iballjës e Pukës me gjashtë shekuj histori: nga beteja e 1610-ës kundër osmanëve deri te dy liderët e Kosovës pasluftë — Hashim Thaçi dhe Ramush Haradinaj.
Mazrekët e Dukagjinit: rrënja e Kastriotëve dhe fisit që sundoi mesjetën
Mazrekët e Dukagjinit — fisi nga i cili rrjedh familja Kastrioti dhe, përmes tyre, Skanderbegu. Dokumentuar nga Angelo (1603) si «Meserechus», sipas Malaj (Studime Historike) dhe Elsie.
Gjenealogjia e lirisë: fiset shqiptare që mbijetuan perandoritë dhe ruajtën gjuhën
Një vështrim i thellë arkivor mbi strukturën shoqërore që i mbijetoi perandorive: si e ruajtën fiset shqiptare gjuhën dhe zakonet përmes organizimit të tyre unik.
Gjuha shqipe: degë më vete e indoeuropianëve sipas Britannica-s
Shqipja nuk është as sllave, as latine, as greke — Britannica e konfirmon degën e vetme të pavarur indo-europiane aktive sot. Me Formula e Pagëzimit (1462) si dëshmi e parë dhe Meshari (1555) si libër i parë, historia e
Trojet shqiptare përtej kufijve politikë: shtrirja gjeografike e popullit shqiptar
28,748 km² shteti — mbi 60,000 km² komb. Kararname-ja e Prizrenit 1878, delegatët e Berlinit, Sir Edward Grey dhe shifrat e Londrës: si u nda Shqipëria.
Dardania: emri 2500-vjeçar që shqiptarët ruajtën në Kosovë
Para sllavëve, para osmanëve, pllaja e Kosovës quhej Dardani. Emri vjen nga rrënja ilire 'dardha' — dhe shqiptarët janë pasardhës të drejtpërdrejtë të dardanëve, sipas Malcolm-it, Rexha-s dhe gërmimeve të 2023-s në Ulpia
Origjina e shqiptarëve: gjuhë, arkeologji dhe gjenetikë në gjurmët e ilirëve
Nga Çabej deri te ekipi i Harvardit me mbi 6.000 gjenoma të lashta: prova gjuhësore, arkeologjike dhe gjenetike të trifishta konfirmojnë pasardhësinë iliro-shqiptare.
Ilirikianët: perandorët ilirë që shpëtuan Romën nga kolapsi
Aureli Viktori e shkruante: 'Atdheu i tyre të gjithëve ishte Ilirikumi.' Kostandini, Justiniani, Diokleciani — perandorët ilirë që shpëtuan Romën dhe ndërtuan Europën kristiane.
Beteja e Kosovës 1389: shqiptarët sipas kronikanëve osmanë
Shqiptarët luftuan në Kosovë 1389 — Muzakajtë, Jonimat, Gropat. Kronikanët osmanë të shek. XV e konfirmojnë me emra. Historia nuk është monopol serb; është trashëgimi e përbashkët ballkanike.
Kastriotët: dinastia fisnike që bëri shtyllë rezistencën shqiptare ndaj Perandorisë Osmane
Nga principata e Matit deri te mbrojtja heroike e Europes, familja Kastrioti mbeti shtylla e rezistences shqiptare perball Perandorise Osmane.
Krishterimi në Shqipëri: nga Apostulli Pal te Nëna Tereza
Apostulli Pal predikoi 'deri në Iliri' rreth vitit 57. Nga martiret e Durrësit te Formula e Pagëzimit (1462) dhe 1,608 kishat e shkatërruara nga komunizmi — krishterimi e formoi kombin shqiptar.
Kanuni i Lekë Dukagjinit: baza e së drejtës zakonore shqiptare për shekuj
Principata e Dukagjineve mbeti bastion i rezistences shqiptare ne veri, ndersa Kanuni i Leke Dukagjinit formoi bazen e se drejtes zakonore qe rregulloi jeten shqiptare per shekuj.
Merkurio Bua: kapiten stradiot shqiptar në Evropën e Rilindjes
Familja Bua Shpata sundoi mbi Epirin verior dhe pjese te Shqiperise qendrore, ndersa Merkurio Bua u be njeri nga kapitenet me te njohur te stradiodeve shqiptare ne Europe.
Familja Branai Kastriota: trashëgimia e Vranë Kontit në Itali
Familja Branai Kastriota, e dale nga Vrana Konti, ndertoi nje trashegimi te vecante ne Mbretering e Napolit.
Historia shqiptare: nga mesjeta e kalvarit te shtetëzimi i vonuar
Orientuesi i rubrikës: mesjeta shqiptare nga Arbanoni te Skanderbegu, periudha osmane, Rilindja, pavarësia 1912, Kosova 2008.
Skënderbeu "serb": origjina e mitit dhe argumentet që e rrëzojnë atë
Historiografia serbe e ndërtoi mitun mbi një gabim gjuhësor të shek. XIX, të ringjallur nga propaganda serbe në vitet 1980. Oliver Jens Schmitt, historiani kryesor mbi Skënderbegun, e hedh poshtë plotësisht.
Pavarësia e Shqipërisë 1912: 83 delegatët dhe 6 ambasadorët që e njohën
Nga ballkoni i shtëpisë së Xhemil Bej Vlorës, Ismail Qemali shpalli Pavarësinë. Britannica i numëron 83 delegatët; Koha.net i emëron gjashtë ambasadorët e Londrës — njohja zyrtare erdhi vetëm më 29 korrik 1913.
Lidhja e Prizrenit 1878: formimi i identitetit politik shqiptar
Më 10 qershor 1878, rreth 80 delegatë shqiptarë u mblodhën në Prizren. Tetë ditë më vonë, 47 beylerë nënshkruan Kararnameja — deklarata e parë e identitetit politik shqiptar drejtuar Europës.
Pavarësia e Shqipërisë: shpallja më 28 nëntor 1912 në Vlorë
Ora 17:30, shtëpia e Xhemil Bej Vlorës: Ismail Qemali, 68 vjeç, ngriti flamurin me shqiponjën dykrenare. Pas pesë shekujsh nën Osmanët, kombi shqiptar u bë shtet.
Arbëreshët dhe arvanitët: pesë shekuj identiteti në diasporë
300,000 arbëreshë në Itali dhe arvanitë në Greqi me gjuhë "seriozisht e rrezikuar" nga UNESCO — diaspora më e vjetër e kombit, dy popuj me të njëjtën rrënjë dhe fate të ndryshme.
Fustanella: origjina shqiptare që kërkimi i ri e forcon me prova
Byron e mbajti; Gérôme e pikturoi; Mbretrit e Greqisë e adoptuan. Por fustanella është, dhe mbetet, veshja shqiptare — kostumi i trimit malësor, tani i dokumentuar nga kërkimi bashkëkohor akademik.
Bushatllinjtë: ndërtimi i shtetit shqiptar të verilindjes, 1757–1831
Nga mesi i shek. XVIII deri në 1831, familja Bushatlliu qeverisi një shtet gjysmë të pavarur që shtrihej nga Shkodra deri në Mal të Zi dhe Maqedoninë perëndimore.
Identiteti shqiptar: çfarë e mban gjallë përtej kufijve të fesë
Pashko Vasa e tha: 'Feja e shqiptarit asht shqiptaria'. Gjuha, besa, trojet, pluralizmi fetar toleron — karakteristika të kombit që nuk kanë vdekur.
Shqipëria e Kaukazit: miti që nuk ka lidhje me shqiptarët e Ballkanit
Shqipëria e Kaukazit ishte një shtet antik kaukazian — gjuhë verilindore jo-indo-europiane, popullatë e ndryshme, asnjë migrim i dokumentuar. ADN, gjuhësia dhe historia flasin njëzëri: asnjë lidhje me shqiptarët ballkani
Masakra e 4 shkurtit 1944: 84 tiranas të vrarë në një ditë
Më 4 shkurt 1944, xhandarmëria kolaboracioniste bastisi 230 shtëpi të Tiranës dhe pushkatoi 84 njerëz si hakmarrje për sulmet komuniste të ditës paraardhëse. Dokumentet gjermane dhe shqiptare konfirmojnë kë urdhëroi dhe
Mitrovica, shkurt 2000: nga rezistenca te plagë e Kosovës
Nata e 3–4 shkurtit 2000: "Rojat e Urës" ekzekutuan 10 shqiptarë me emra, 11.394 banorë u dëbuan. Dragan Delibašić komandoi — dhe nuk u dënua kurrë. Historia e plagës që nuk u mbyll.
Cila është historia e fotos së papublikuar të Adem Jasharit me maskë?
Një ekip gazetarësh amerikanë në janarin e vitit 1998, vizitoi Prekazin. Për t’i pritur kishte dalë vet komandanti legjendar
Adem Demaçi: nga burgjet e Titos te roli i tij në formimin e UÇK-së
Përvoja e gjatë burgimi dhe vizioni politik i bënë atë zërin e urtë që ndihmoi në kanalizimin e rezistencës së armatosur drejt objektivit të pavarësisë.
Shoku i vërtetë: dimensionet e një lidhjeje që kalon kohën
Besnikëria, sakrifica pa kërkuar dhe prania në heshtje janë shtyllat e një miqësie që mbijeton provat e jetës, nga antikiteti në ditët tona.
Masakrat dhe dëbimet mbi shqiptarët: nga Tivari 1945 deri te Kosova 1998
Nga Tivari 1945 te Çamëria, nga Preshevë deri te Kosova 1998 — shqiptarët janë dëbuar dhe masakruar sistemikisht nga fqinjët.
Çamëria: plagë e hapur e shqiptarisë pas shtatë dekadash
Atdheu shqiptar në jug: 2,877 të vrarë, 5,800 shtëpi të djegura, 35 mijë të dëbuar. Koloneli aleat Woodhouse e pranoi me gojën e vet. Greqia vazhdon ta mohojë. Kjo plagë mbetet e hapur.
UÇK-ja dhe etiketa "terroriste": çfarë thonë dokumentet ndërkombëtare
Serbia e quan UÇK-në 'organizatë terroriste'. Human Rights Watch dokumentoi 3.453 shqiptarë të vrarë nga forcat serbe. ICTY-ja shpalli komandantët e UÇK-së të pafajshëm. Historia ka dhënë gjykimin e saj.
Zgjedhjet e 26 majit 1996: Grushti i shtetit dhe anatomia e një masakre elektorale
Tridhjetë vjet pas zgjedhjeve më të dhunshme të pluralizmit shqiptar, dëshmitë tregojnë si SHIK-u, bandat dhe administrata shtypën opozitën, duke lënë një trashëgimi të hidhur që përndjek ende politikën e Tiranës.
Kongresi i Manastirit 1908: tri fe, një alfabet
Nëntë ditë negociata mes myslimanësh, katolikësh dhe ortodoksësh prodhuan alfabetin latin që shqipja përdor deri sot.
Shqipëria e Kaukazit: miti që nuk ka lidhje me shqiptarët e Ballkanit
Shqipëria e Kaukazit ishte një shtet antik kaukazian — gjuhë verilindore jo-indo-europiane, popullatë e ndryshme, asnjë migrim i dokumentuar. ADN, gjuhësia dhe historia flasin njëzëri: asnjë lidhje me shqiptarët ballkani
Identiteti shqiptar: çfarë e mban gjallë përtej kufijve të fesë
Pashko Vasa e tha: 'Feja e shqiptarit asht shqiptaria'. Gjuha, besa, trojet, pluralizmi fetar toleron — karakteristika të kombit që nuk kanë vdekur.
Çfarë fakte të rralla njihen për Rifat Jasharin?
Rifat Jashari është vëllai i Ademit dhe i Hamzës, luftëtarë të shquar që ranë për lirinë e Kosovës. Rifati në
Muzeu tregon perlat — arkiva mban gjithçka.
Arkiva e plotë e Historisë →