Galeria e figurave historike

Ismail Qemali: si një zyrtar osman u bë themelues i shtetit shqiptar

Ismail Qemali kaloi 40 vjet si nëpunës i Perandorisë Osmane, për të shpallur më 1912 pavarësinë e Shqipërisë nga ajo. Biografia e tij nxjerr në pah kompleksitetin e një figure që lëvizti midis aleancave dhe mbeti përherë në kufi.

Aleksandër Moisiu: si u bë aktori shqiptar zëri i teatrit gjerman

Nga shërbëtori pa fjalë që i bëri Josef Kainz të harrojë tekstin në Vjenë, Aleksandër Moisiu u shndërrua në aktorin që e definoi teatrin gjerman të shekullit XX.

Faik Konica: si një shqiptar i Konicës e bëri gjuhën shqipe të flitej në Uashington

Faik Konica, diplomat dhe publicist nga Konica, mbajti gjallë për katër dekada revistën "Albania", duke e bërë gjuhën shqipe të flitej në qendrat kryesore perëndimore nga Brukseli deri në Uashington.

Ibrahim Kodra: si u bë piktori shqiptar i Milanos mik me Picasson

Ibrahim Kodra, i lindur në Likmetaj të Ishmit dhe i formuar në Milano, u bë piktor i njohur ndërkombëtar dhe mik i Picassos, duke ecur në një rrugë që nga bursa e oborrit mbretëror shqiptar deri te adoptimi i qytetit italian.

Migjeni: si u bë zëri i varfërisë një poet që vdiq 26-vjeçar

Millosh Gjergj Nikolla, nën emrin Migjeni, shkroi për mjerimin që e rrethonte në dy vjetët e fundit të jetës së shkurtuar nga tuberkulozi në moshën 26-vjeçare.

Nënë Tereza: nga Shkupi në Kalkutë, një jetë mes identitetit dhe misionit

Agnes Gonxhe Bojaxhiu la familjen në moshën 18-vjeçare, u bë murgeshë në Indi, themeloi Misionarët e Bamirësisë dhe fitoi Çmimin Nobel, por identiteti shqiptar i mbeti gjithmonë një enigmë publike.

Ismail Kadare: shkrimtari që e kaloi cenzurën me fabul e kod

Përmes romaneshistorike, alegorish antikdhe metaforash të dyfishta, Kadare arriti të kritikojë regjimin Hoxha pa u censuruar kurrë plotësisht, duke u bërë i vetmi autor komunist i përkthyer në Perëndim.

Birçe Hasko: Mësuesi i Dukatit që e solli Labërinë në ekran

Birçe Hasko, "Mjeshtër i Madh" i lindur në Dukat të Vlorës, u përcoll për në banesën e fundit me heshtjen e një publiku që e njohu në skenë dhe në ekran si njeriun e zakonshëm që bënte të pazakontën.

Skanderbegu: një çerek shekulli rezistencë kundër Perandorisë Osmane

Njëzet e pesë vjet rezistencë kundër perandorisë më të fuqishme të epokës, një flamur që mbijetoi katër shekuj, dhe një emër që hyri në gjakun e çdo brezi shqiptar.

Adem Demaçi: si ia mohoi heshtjen burgosësve dhe çlirimtarëve

Njëzet e tetë vjet në burgjet e Titos, Çmimi Saharov 1991, dorëheqja nga UÇK-ja në mars 1999. Demaçi ia mohoi heshtjen të gjithëve.

Familja Kastrioti: mbajtja e kombit pa atdhe

Nga malësia e Matit te dukatat e Galatinës: familja Kastrioti dha heroin kombëtar, qëndroi njëzet e pesë vjet kundër Mehmetit II dhe, pas rënies, transferoi linjën e vet në Italinë e Jugut — pa e humbur emrin.

Familja Arianiti: vulat e Lidhjes së Lezhës në luftën kundër osmanëve

Familja Arianiti: luftëtarët e parë kundër osmanëve, ndërtuesit e Lidhjes së Lezhës nëpërmjet martesave, dhe mbajtësit e trashëgimisë shqiptare në ekzilin napolitan e valencian.

Dukagjinët: nga principata mesjetare te Kanuni, ndikimi në kodin e së drejtës shqiptare

Shtëpia fisnike që zotëroi malësinë veriore (shek. XIV–XV), dha Lekë Dukagjinin dhe Kanunin e tij me 1,262 nene, dhe prodhoi madhvezirë osmanë deri në Aleppo e Stamboll — duke lënë emrin e saj mbi një krahinë.

Balshajtë: princër të Arbërisë që sunduan Zetën në shek. XIV–XV

Balshajtë ishin shtëpia fisnike që në shek. XIV–XV zotëroi Zetën, Shkodrën dhe Tivarin — Princi i Arbërisë para Skanderbegut, i njohur nga Sigismundi i Hungarisë si sundues shqiptar.

Karl Thopia: shtetformuesi shqiptar një shekull para Skanderbegut

Një shekull para Lidhjes së Lezhës, Karl Thopia qeveriste nga Durrësi një principate të njohur ndërkombëtarisht: Vatikani, Venediku dhe kronikuesit e quanin 'Princeps Albaniae'.

Muzakajt: lidhja me Skanderbegun dhe roli në historinë e Beratit

Shtëpia fisnike që zotëroi Beratin dhe Myzeqenë për pesë shekuj, që dha Vojsavën — sipas burimeve të shek. XVI — si nënë të Skanderbegut, dhe la kronikën gjenealogjike të parë substantial të shkruar nga një shqiptar.

Bua-Shpata: dinastia shqiptare e Epirit dhe burimi i stradiotëve

Shtëpia fisnike që mbajti Despotatin Shqiptar të Epirit 1359–1416, zotëroi Artën dhe Angjelokastrën, dhe dha Mercurio Buan — komandantin legjendar të stradiotëve shqiptarë të Venedikut.

Progonët: nga sundimtarë të Arbanonit te shteti i parë shqiptar

Dinastia që ndërtoi Arbanonin — e dokumentuar që nga Anna Komnena (1081) dhe e konfirmuar si 'princeps Arbanorum' nga letra e vitit 1208 drejtuar Papës Inocent III. Rrënja nga ku fillon vetë ideja e shqipërisë politike.

Granai-Kastriota: ruajtja e emrit të heroit kombëtar në Napoli

Pasardhësit e Vrana Kontit, komandantit që refuzoi 300,000 aspra osmane dhe mbrojti Krujën pesë muaj e gjysmë — familja shqiptare që e mbarti emrin e heroit kombëtar deri thellë në shek. XVI.