Çfarë mite u shpalosën në 637-vjetorin e Betejës së Kosovës?

PRISHTINË — Profesori Mentor Hasani dhe studentët e Departamentit të Historisë në Universitetin e Prishtinës organizuan aktivitetin “Një Betejë, shumë pikëpyetje” para Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, me rastin e 637-vjetorit të Betejës së Kosovës, që u shtua më 15 qershor 1389 sipas kalendarit Julian, ose 28 qershor sipas Gregorianit.

Hasani tha se qëllimi ishte të paraqesin fakte dhe argumente historike kundër interpretimeve serbë që instrumentalizojnë betejën ndër vite. Asistenti Dren Brahimaj përmendi faktet e ndërtuara rreth saj, ndërsa Hasani theksoi se përpjekjet për të bërë nga ajo simbol kombëtar serb filluan më 1889.

Më 1889, me 500-vjetorin, autoritetet osmane pezulluan aktivitetet përkujtimore të planifikuara. Miti u konsolidua në shekullin XIX, veçanërisht përmes “Kunorës së Maleve” të Petroviq-Njegoshit, dhe u lidh me Vidovdanin, traditë sllave më të hershme, duke e transformuar betejën në pilër të “Mitit të Kosovës”.

Historiografia serbe e paraqet betejën si përballje ekskluzivisht serbe-osmane. Megjithatë, kronikat dëshmojnë koalicion ballkanik me arbërë, serbë, hungarezë, boshnjakë, çekë, bullgarë, vllehë. Prandaj, beteja nuk ishte luftë vetëm e serbëve, por përpjekje kolektive kundër zgjerimit osman.

Koha e betejës ka dy datë: 15 qershor (Julian) dhe 28 qershor (Gregorian). Koalicioni përbëhej nga sundimtarë të riteve të ndryshme: princër serbë ortodoksë dhe princër arbërorë katolikë dhe ortodoksë, si Todor Muzaka, të cilit dëshmon karakterin politik dhe fetar të aleancës.

Popullsia e territorit ishte arbërore-shqiptare, pavarësisht se sundimtarët ishin serbë. Hasani vlerësoi se mitet nuk zhbëjnë faktin se shqiptarët ishin pjesë përbërëse e të gjitha zhvillimeve historike në këto krahina, duke e kundërshtuar narrativën ekskluziviste.

Ilustrimi i prezantuar synon të hapë diskutimin kritik mbi manipulimin e historisë për qëllime politike. Studenti dhe profesorët e UP-së vazhdojnë të kërkojnë se si të shërbejë kjo memorie kolektive të vërtetë, jo të distorsionuar.

Burim: Gazeta Dukagjini
— Redaksia ZHURMA