Partia Socialiste e Shqipërisë: 35 vjet nga shkëputja me të shkuarën

TIRANË — Në 35-vjetorin e themelimit të Partisë Socialiste, kryeministri Edi Rama zgjodhi dy qytete të ndryshme për të ndërtuar një narrativë të vetëm: Lezhën dhe Korçën. Në të dyja, mesazhi ishte i njëjti — PS si forcë që shkëputi Shqipërinë nga e shkuara komuniste dhe e orientoi drejt së ardhmes europiane — por zëri i tij u bë më i ashpër kur u kthye nga historia e brendshme tek kundërshtarët politikë.

<

Pse ka rëndësi

• Partia Socialiste u themelua më 1991 si pasardhëse e Partisë së Punës, por me një shkëputje të deklaruar nga e shkuara komuniste.
• Edi Rama e udhëheq partinë që nga viti 2005 dhe është në pushtet që nga viti 2013.
• 26 maji 2026 shënoi konferencën ndërqeveritare Shqipëri-BE pas miratimit të raportit të ndërmjetëm IBAR.

Nga Lezha, sipas transmetimit të Vizion Plus, Rama falënderoi "gjeneratën e parë" të socialistëve që "me kurajo morën vendimin për ta shkëputur PS-në dhe për të shkëputur familjen politike... nga e shkuara dhe për ta kthyer me sytë nga e ardhmja." Ai e quante këtë moment me "rëndësi vendimtare" për historinë politike të vendit, duke shtuar se çdo vit që kalon e nënvizon më fort rolin e tyre.

Por Lezha shërbeu edhe si skenë për një sulm të drejtpërdrejtë ndaj Partisë Demokratike. Sipas të njëjtit raportim të Vizion Plus, Rama akuzoi kundërshtarët si "humbës kronikë dhe shpirti i shkatërrimit në politikën shqiptare." Pika e tij më e mprehtë ishte kujtimi i luftës së Kosovës: PS që në momentin e parë që mori në dorë "frenat e vendit" u bë "mbështetja më e fortë, më e palëkundur dhe më e përhershme deri në çlirimin e Kosovës," ndërsa kundërshtarët, sipas tij, "thyenin embargon e botës demokratike ndaj Millosheviçit dhe furnizonin me naftë makinerinë e tij të spastrimit etnik." Kjo akuzë — e papërsëritur me të njëjtën forcë në Korçë — tregon se Rama e ndan retorikën sipas audiencës gjeografike dhe politike.

Në Korçë, ditë më vonë, Rama ndërmori një krahasim simbolik që lidhte dy datë 26 maji. Sipas raportimit të BalkanWeb, ai kujtoi 26 majin 1996, kur socialistët në opozitë "u përballën me furinë e një dhune dhe brutaliteti" nga regjimi i PD-së, ku "liria e opozitës shtypej me dhunë" dhe Shqipëria kishte "vetëm një gazetë opozitare, dhe edhe ajo u bë shkrumb e hi." Këtë e krahasoni me 26 majin 2026, kur Shqipëria zhvilloi konferencën ndërqeveritare me Bashkimin Evropian.

Agjencia Telegrafike Shqiptare (ATSH) raporton se Rama e quante këtë të dytë "një majë më lart" në rrugën drejt "shtëpisë së Europës së Bashkuar," ku do të vendoset "flamuri kuqezi i Ismail Qemalit dhe i Gjergj Kastriotit." Sipas ATSH-së, ai deklaroi se Shqipëria ka "mbyllur fazën e çeljes së të gjithë kapitujve për negociatat dhe tani kemi hyrë në fazën e mbylljes së tyre."

Reforma në drejtësi u shfaq në të dyja fjalimet si vijë ndarëse me kundërshtarët. Nga Lezha, sipas Vizion Plus, Rama e cilësoi atë "kulmin e të gjithë shembujve që e dallojnë PD nga të gjithë të tjerët," duke shtuar se "po të ishte për ta, Shqipëria edhe sot e kësaj dite do të ishte sicc ka qenë që nga 1912, pa asnjë mundësi për të parë barazi përpara ligjit." Kjo datë — 1912, viti i shpalljes së pavarësisë — shfaqet në diskursin e tij si kufi i një periudhe stagnimi që vetëm PS, sipas tij, ka arritur ta kapërcejë.

Në të dyja qytetet, Rama përdori të njëjtën formulë për të përmbyllur: "Ia kemi ngritur kokën çdo shqiptari kudo ku ndodhet në botë." Por në Korçë, sipas ATSH-së, shtoi një nuancë: "I kemi dhënë Shqipërisë dhe emrit të saj një tingëllim krejt tjetër nga ai që kishte jo shumë vite më parë." Kjo kundërvënie — midis "çdo shqiptari kudo" dhe "emrit të Shqipërisë" — reflekton dy publikë të ndryshëm: diasporën ekonomike që votojë në zonat rurale si Lezha, dhe elitën urbane të Korçës që ndjek procesin europian.

Nuk mungon as vetëreferenca. Nga Lezha, sipas Vizion Plus, Rama tha se PS "ia ka ngritur kokën çdo shqiptari kudo ku është dhe e ka bërë Shqipërinë nga delja e zezë që nuk e përfillte askush, në një vend që është më afër se kurrë realizimit të një ëndrre historike." Kjo metaforë e "delesë së zezë" — e përdorur më parë për Shqipërinë e izoluar të viteve '90 — tregon se edhe pas 12 vjetësh në pushtet, Rama vazhdon të pozicionohet si reformator që e nxori vendin nga izolimi, jo si status quo.

Shtatë ditë midis dy fjalimeve, dy qyteteve, dy audiencave — por një strukturë e vetme narrativë. PS si shkëputje, PS si vazhdimësi, PS si e vetmja forcë që mbron interesin kombëtar dhe europian njëkohësisht. Pyetja që lë hapësirë është nëse kjo narrativë do të mjaftojë për një fushatë zgjedhore të ardhshme, apo nëse kundërshtarët do të arrijnë ta ndajnë EU-ja nga PS-ja në sy të elektoratit.

Burimet:

• Vizion Plus — Rama nga Lezha: Vetëm PS mbron interesin kombëtar, PD humbës kronikë
• Vizion Plus — Rama nga Lezha: PS shkëputi vendin nga e shkuara, socialistët ruajtën dinjitetin kombëtar
• BalkanWeb — Rama në Korçë: Krahasimi i 26 majit 1996 me 26 majin 2026
• ATSH — Rama në Korçë: PS e ka ngjitur Shqipërinë një majë më lart drejt BE-së

— Redaksia ZHURMA