Pse po konsiderohet revolucioni si alternativë ndaj tranzicionit të zgjatur në Shqipëri?

TIRANË — Artikulli i Illyria shqyrton se si tranzicioni shqiptar pas rënies së komunizmit, i pritur si një proces i shkurtër, u shndërrua në një periudhë të zgjatur dhe të tërhequr të paqartë politike.

1995, Shqipëria ishte pranë rrugës drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, e çfarë pritet të ndodhte në 2003‑2004, por ky progres u ndërpre nga kriza e 1997‑s, kur presidenti Sali Berisha u akreditoi për të shkaktuar kolapsin ekonomik dhe shpërthimin e dhunës në qytete.

Kushtetuta e miratuar në 1998, me asistencë ndërkombëtare, doli si një dokument i mirë, por zbatimi i saj dështoi për shkak të mungesës së kontrollit politik mbi Prokurorinë, duke lejuar që pushteti i pakufizuar të çojë në përgjegjësinë e pakujdesshme dhe korrupsionin e sistemit të drejtësisë.

Rasti i parë serioz i regjistruar në 2021, ai i Lefter Kokës, u shfaq më shumë se 20 vjet pas miratimit të kushtetutës, duke treguar se reforma e thellë e vitit 2016 nuk arriti të shtynte në fund korrupsionin politik, por e zgjati periudhën e tranzicionit në 35 vite.

Sistemi i votimit në zgjedhjet e 1996‑s u përshkrua si “Sistemi i Dushkut”, ku Berisha përsëriti “supermaxhorancën” për të dhënë vetes më shumë deputetë se sa mbështetja e votave të partisë, duke çuar në barazi votash të çrregullt dhe manipulim të pandërprerë deri në 2001, ku Ilir Meta udhëhoqi socialistet për të fituar 10 mandate në një zonë të vetme elektorale.

Kultura partisë, identiteti i saj dhe ndjenja e vetësakrifikimit për grupin, janë elementë kyç që kanë zgjatur tranzicionin, duke e shndërruar në një “përgjegjësi politike” ku kryerë si Rama dhe Berisha shndihen produktet e sistemit, në vend të krejtëtorëve të vërtetë të demokracisë.

Sipas Illyria, kjo periudhë e “tranzicionit pa fund” shkon në nevojën e sotme për një revolucion pa dhunë, që të sjellë ndryshime strukturore që tranzicioni i ngadaltë s’ka arritur, duke e bërë të domosdoshme që diasporëshët të kuptojnë sfidat e brendshme.

*Burim: Illyria, https://www.illyria.com/revolucioni-si-alternative-ndaj-tranzicionit-pa-fund/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=revolucioni-si-alternative-ndaj-tranzicionit-pa-fund* *— Redaksia ZHURMA*