Ënjtimi i gishtërinjve: kur është thjesht kripë dhe kur kërkon mjek

Imagjinoni momentin kur ringu nuk futet më në gisht, ose kur zgjoheni me ndjesinë që duart janë të fryra dhe të ngurtë. Për shumë prej nesh, ky është një shqetësim i rastësishëm, shpesh i lidhur me një darkë të kripur apo një ditë të nxehtë, por ënjtimi i gishtërinjve mund të jetë gjithçka: nga një reagim i thjeshtë i trupit, deri te një shenjë paralajmëruese për organe të tjera.

Pse ka rëndësi

• Ënjtimi mund të jetë rezultat i mbajtjes së ujit (edema) ose simptomë e sëmundjeve reumatike dhe renale.
• Disa shkaqe janë të trajtueshme me ndryshime në stilin e jetesës, ndërsa të tjera kërkojnë ndërhyrje mjekësore urgjente.
• Dallimi mes një ënjtjeje të padhimbshme dhe një sëmundjeje kronike qëndron tenë simptomat shoqëruese si mpirja apo ngjyra e lëkurës.

Një nga shkaqet më të zakonshme dhe më të thjeshtat është dieta. Sipas ekonomiaonline.com, konsumimi i tepërt i ushqimeve të kripura — si patatet e skuqura apo proshuta — detyron trupin të mbajë më shumë ujë për të ruajtur ekuilibrin e kripës. Kjo ënjtje e lehtë zakonisht zhduket vetë brenda një dite, me kushtin që të reduktohet marrja e kripës.

Megjithatë, kur ënjtimi shoqërohet me dhimbje ose mpirje, situata ndryshon. Ënjtja mund të jetë shenjë e osteoartritit, një gjendje që shpesh vjen me plakjen dhe shkakton fërkimin e kockave, ose e sindromës së tunelit karpal. Kjo e fundit ndodh kur nervi që shkon nga parakrahu në gishtin e madh pëson shtypje në dorë, duke shkaktuar djegie dhe mpirje, sidomos gjatë natës. Është një problem i shpeshtë te profesionistët që kryejnë punë repetitive: dentistët, teknikët e dhëmbëve ose ata që kalojnë orë të gjata para kompjuterit. Sipas të njëjtit burim, gratë preken tre herë më shpesh nga kjo sindromë sesa burrat.

Ekzistojnë gjendje më specifike që kërkojnë vëmendje të menjëhershme. Për shembull, nëse vëreni se gishtat bëhen të zbehtë ose kaltërosh para se të fryhen, mund të bëhet fjalë për sëmundjen e Raynaud. Kjo gjendje, e shkaktuar nga stresi ose moti i ftohtë, ngushton arteriet dhe kufizon qarkullimin e gjakut. Një tjetër shenjë alarmante është limfedema, ku bakteret dhe viruset pengojnë drenazhin e sistemit limfatik, duke shkaktuar ënjtje jo vetëm të gishtërinjve, por shpesh edhe të krahëve dhe këmbëve.

Një pikë kritike që vë në dukje mjeku Olsen Utset, i cituar në ekonomiaonline.com, është roli i veshkave. Kur veshkat nuk filtrojnë saktë substancat dhe lëngjet e tepërta, këto mbeten në trup, duke shkaktuar fryrje në gjymtyrë. Gjithashtu, mjeku Utset paralajmëron se disa medikamente mund të shkaktojnë mbajtjen e ujit, duke përmendur konkretisht pilulat kontraceptive, steroidet, medikamentet për diabetin dhe qetësuesit pa recetë.

Përtej shëndetit të brendshëm, edhe zakonet e konsumit ndikojnë në pamjen dhe shëndetin e duarve. Sipas Ekonomia Online, pirja e duhanit nuk vetëm që zverdh thonjtë për shkak të katranit dhe nikotinës, por tkurret enët e vogla të gjakut. Kjo privaton lëkurën nga oksigjeni, duke e bërë atë të duket e shurdhër dhe duke dëmtuar prodhimin e kolagjenit, gjë që përshpejton plakjen e lëkurës së duarve.

Çfarë mund të provoni këtë javë:

• Monitoroni kripën: Nëse vëreni ënjtje pas një vakti të kripur, reduktoni konsumin e kripës për 24 orë dhe shihni nëse ënjtja largohet vetë.
• Lëvizni duart: Nëse punoni me kompjuter, bëni pauza të shkurtra për të shmangur shtypjen e nervave (parandalimi i tunelit karpal).
• Kujdes me temperaturat: Nëse jeni të prirur nga sëmundja e Raynaud, mbajeni trupin të ngrohtë për të shmangur tkurrjen e arterieve.

Kujdes: Këshillat e mësipërme janë informuese. Nëse ënjtja mbetet pavarësisht reduktimit të kripës, ose nëse shoqërohet me dhimbje të forta, mpirje të vazhdueshme ose ndryshim të ngjyrës së lëkurës, vizita te mjeku është e detyrueshme.

Burimet:

• ekonomiaonline.com — Arsyet e ënjtjes së gishtërinjve dhe rolet e veshkave dhe artritit
• Ekonomia Online — Ndikimi i duhanit në lëkurën dhe enët e gjakut të gishtave
• Telegrafi — Këshilla për kopshtarinë dhe bimët aromatike (burim i përgjithshëm për lifestyle)

— Redaksia ZHURMA