Pse romani i ri i Ibrahim Kadriut e trajton ikjen si zgjidhje?

PRISHTINË — Romani më i ri i shkrimtarit Ibrahim Kadriu, "Ikja si zgjidhje", sjell një përballje të drejtpërdrejtë me tragjeditë historike të shqiptarëve. Ky botim i ri, i vlerësuar nga Avni Spahiu më 21 qershor 2026, fokusohet te trajtimi i hollësishëm i fatit kolektiv.

Në qendër të kësaj narrative artistike vendoset personazhi Mal Coli, i cili përfaqëson vuajtjet dhe dëshpërimin e brezave të tërë nën sundimin e huaj. Përmes përjetimeve të tij, autori pasqyron një realitet ku jeta jashtë burgut për shqiptarët shpesh ngjante me qelinë e izolimit.

Sipas Spahiut, kapitujt e këtij romani ndërtojnë një ndjenjë të thellë trishtimi dhe humbjeje të shpresave të lidhura me pushtimin e gjatë. Ky trajtim i thellë psikologjik përpiqet të modelojë tensionin e brendshëm ekzistues midis realitetit individual dhe interesave të përbashkëta të shoqërisë.

Mal Coli ndodhet përpara dilemave të mëdha ku duhet të zgjedhë midis mbijetesës dhe refuzimit të bashkëpunimit me shtypësin. Edhe pse bashkëpunimi mund të ishte në interesin e tij personal, ai zgjedh të mos dorëzohet, duke treguar një rezistencë të fortë morale brenda qelisë.

Brenda izolimit, ai mendon se ka arritur limitin e të keqes, gjë që i shton trimërinë për të menduar diçka krejtësisht radikale. Në këtë gjendje, frika e tij buron edhe nga ëndrrat e pakontrollueshme, ku mund të fliste gjëra që do t'i shkaktonin dënime të mëtejshme.

Pikërisht ky diskurs kafkian tregon arsyetimet e paimagjinueshme të hetuesve të UDB-së serbe dhe më pas të Komisarit shqiptar. Të dyja sistemet përdorin të njëjtën trashëgimi të presionit për ta shtyrë personazhin të pranojë ndërrimin e identitetit të tij në fund të librit.

Ky transformim i papritur i Mal Colit në një shërbëtor të sistemit të ri ngre pikëpyetje të rëndësishme mbi dashurinë zhgënjyese për Shqipërinë. Përballë këtyre dilemave, lexuesit i mbetet të konkludojë dhe të zbërthejë të gjitha alternativat që nuk janë thënë shprehimisht në roman.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA