Pse Kryegjyshata Bektashiane po bëhet pjesë e turit zyrtar të Tiranës?

TIRANË — Grumbujt e turistëve tek rrethrrotullimi i Shkozës janë pamje e pazakontë për një zonë periferike, por 43 turistë nga Belgjika ecnin me synim të qartë: të vizitonin Kryegjyshatën Botërore Bektashiane, pjesë tashmë e turit zyrtar të Tiranës.

Udhëhequr nga një guidë shqiptare, grupi u ngjit në lagjen e Shkozës, në rrugën "Dhimitër Kamarda", ku ndodhet kompleksi. Hapësira e gjerë e shtruar me lule dhe arkitektura monumentale tërheqin vëmendjen që në hyrje. Kompleksi u realizua nga një skuadër arkitektësh shqiptarë e të huaj, por ideatori i vërtetë i kupolës ishte i ndjeri Haxhi Dede Reshat Bardhi, i cili e projektoi në mendjen e tij shumë kohë përpara ndërtimit. Jetësua më pas nga pasardhësi i tij, Shenjtëria e Tij Haxhi Dede Edmond Brahimaj.

Faltorja Qendrore, e njohur si Odeoni, ishte ndalesa e parë e turistëve belgë. Më pas ata shpërndahen në Muzeun e Bektashizmit, i cili përmban 12 stenda dhe 12 vitrina — numra simbolikë që nderojnë 12 Imamët e shenjtë. Relikë, dokumente, libra të shenjtë, dorëshkrime të rralla dhe veshje tradicionale të klerikëve me manikinë plotësojnë ekspozitën.

Muzeologja Sotirulla Hoxha, ortodokse nga Gjirokastra e martuar me një bektashi, shpjegon se vizitat nga grupe të mëdha turistësh janë të zakonshme gjatë gjithë vitit. Kompleksin e vizitojnë njerëz nga Ballkani, Evropa Perëndimore, Izraeli, Turqia e vende të largëta. "Interesohen për historinë e besimit bektashi dhe për tolerancën që e karakterizon," thotë ajo.

Brenda muzeut gjenden tre hapësira tradicionale të rindërtuara: Oxhaku i kafesë, këndi i Ashures dhe këndi i Pelegrinazhit, si dhe një hapësirë e veçantë që dokumenton kontributin e bektashinjve për bashkëjetesën fetare në Shqipëri. Galeria e përhershme e artit me vepra të piktorit Omer Kaleshi kompleton ekspozitën.

Ngjyrat e bektashinjve ngjallën kuriozitet te turistët: jeshilja përfaqëson përtëritjen, si jeta në pranverë, ndërsa e bardha është pastërtia shpirtërore. Ciceroni u shpjegoi ndryshimet me Islamin tradicional, duke theksuar tolerancën e veçantë të këtij besimi.

Selia u rihap zyrtarisht më 22 mars 1991, në Ditën e Sulltan Nevruzit, pas rënies së komunizmit, duke shënuar këtë vit 35-vjetorin. Kompleksi i ri u inaugurua më 7 shtator 2015 me pjesëmarrjen e udhëheqësve më të lartë të shtetit shqiptar dhe krerëve të komuniteteve fetare në vend.

Burim: ATSH
— Redaksia ZHURMA