Pse vaksinimi i djemve shqiptarë kundër HPV mbron edhe gratë, jo vetëm vetveten?

TIRANË — Pas nisjes së vaksinimit të djemve shqiptarë 13-vjeçarë kundër HPV, rrjetet sociale po qarkullojnë pretendimin se fushata është e pakuptimtë: vaksina u bë vetëm që njëri prej 3 400 djemve të shpëtojë nga kanceri pas 40 vitesh. Faktoje e hetoi pretendimin dhe doli me verdikt: "mungon konteksti."

Realiteti qëndron kështu: 3 400 nga 15 mijë djem të moshës 13 vjeç janë vaksinuar tashmë. Pretendimi viral nuk ofron asnjë provë, burim apo referencë studimi shkencor — vetëm tezën se fushata e vaksinimit është e panevojshme, pa asnjë argument të mbështetur.

Numrat e shkencës tregojnë ndryshe. Një studim francez i vitit 2016 llogariti "numrin e nevojshëm për vaksinim" me vaksinën Gardasil9: 126 persona duhen vaksinuar për të parandaluar një rast kanceri të qafës së mitrës, 683 për kancerin anal, 2 744 për atë vaginal dhe 3 162 për vulvar.

HPV prek këdo pavarësisht seksit dhe transmetohet nëpërmjet kontaktit seksual lëkurë me lëkurë. Rreth 80% e njerëzve infektohen gjatë jetës. Nuk ka trajtim. Në 90% të rasteve virusi zhduket brenda 2 viteve, por te disa vazhdon dhe dëmton qelizat — disa kancere zhvillohen vite më vonë.

Kanceret e lidhura me HPV janë të shumta: qafa e mitrës (99.7% e rasteve shkaktohen nga HPV), kanceri oral, anal, i penisit, vulvës e vaginalit. Sipas Qendrës Amerikane për Kontrollin e Sëmundjeve (CDC), 4 nga çdo 10 kancere të shkaktuara nga HPV ndodhin tek burrat — rreth 16 000 raste çdo vit vetëm në SHBA.

Djemtë e vaksinuar nuk vetëm mbrohen — ata nuk e transmetojnë virusin tek partneret, duke ulur kancerin e qafës së mitrës tek gratë. Kjo quhet "mbrojtja e tufës": kur shumica vaksinohen, edhe të pavaksinuarit fitojnë mbrojtje indirekte nga popullata rreth tyre.

Midis viteve 2020 dhe 2024, asnjë grua e moshës 20-24 vjeç nuk vdiq nga kanceri i qafës së mitrës në Angli — hera e parë historike, falë vaksinës HPV të ofruar vajzave 12-13-vjeçe që nga viti 2008. Tek gratë që e morën vaksinën në atë moshë, kanceri i qafës u ul me 90%. Vaksinimi masiv mbron edhe ata që nuk vaksinohen — ky është konteksti që pretendimi viral harroi.

Burim: Faktoje
— Redaksia ZHURMA