Vol. I
Nr. 167
viti 2026 i pavarësisë
IX
Galeria e Figurave
Profil
Portrete të njerëzve që formësuan — ose po formësojnë — popullin shqiptar. Figura historike, atletë, artistë, zëra bashkëkohorë.
Adem Demaçi: si ia mohoi heshtjen burgosësve dhe çlirimtarëve
Njëzet e tetë vjet në burgjet e Titos, Çmimi Saharov 1991, dorëheqja nga UÇK-ja në mars 1999. Demaçi ia mohoi heshtjen të gjithëve.
Familja Kastrioti: mbajtja e kombit pa atdhe
Nga malësia e Matit te dukatat e Galatinës: familja Kastrioti dha heroin kombëtar, qëndroi njëzet e pesë vjet kundër Mehmetit II dhe, pas rënies, transferoi linjën e vet në Italinë e Jugut — pa e humbur emrin.
Familja Arianiti: vulat e Lidhjes së Lezhës në luftën kundër osmanëve
Familja Arianiti: luftëtarët e parë kundër osmanëve, ndërtuesit e Lidhjes së Lezhës nëpërmjet martesave, dhe mbajtësit e trashëgimisë shqiptare në ekzilin napolitan e valencian.
Dukagjinët: nga principata mesjetare te Kanuni, ndikimi në kodin e së drejtës shqiptare
Shtëpia fisnike që zotëroi malësinë veriore (shek. XIV–XV), dha Lekë Dukagjinin dhe Kanunin e tij me 1,262 nene, dhe prodhoi madhvezirë osmanë deri në Aleppo e Stamboll — duke lënë emrin e saj mbi një krahinë.
Balshajtë: princër të Arbërisë që sunduan Zetën në shek. XIV–XV
Balshajtë ishin shtëpia fisnike që në shek. XIV–XV zotëroi Zetën, Shkodrën dhe Tivarin — Princi i Arbërisë para Skanderbegut, i njohur nga Sigismundi i Hungarisë si sundues shqiptar.
Karl Thopia: shtetformuesi shqiptar një shekull para Skanderbegut
Një shekull para Lidhjes së Lezhës, Karl Thopia qeveriste nga Durrësi një principate të njohur ndërkombëtarisht: Vatikani, Venediku dhe kronikuesit e quanin 'Princeps Albaniae'.
Muzakajt: lidhja me Skanderbegun dhe roli në historinë e Beratit
Shtëpia fisnike që zotëroi Beratin dhe Myzeqenë për pesë shekuj, që dha Vojsavën — sipas burimeve të shek. XVI — si nënë të Skanderbegut, dhe la kronikën gjenealogjike të parë substantial të shkruar nga një shqiptar.
Bua-Shpata: dinastia shqiptare e Epirit dhe burimi i stradiotëve
Shtëpia fisnike që mbajti Despotatin Shqiptar të Epirit 1359–1416, zotëroi Artën dhe Angjelokastrën, dhe dha Mercurio Buan — komandantin legjendar të stradiotëve shqiptarë të Venedikut.
Progonët: nga sundimtarë të Arbanonit te shteti i parë shqiptar
Dinastia që ndërtoi Arbanonin — e dokumentuar që nga Anna Komnena (1081) dhe e konfirmuar si 'princeps Arbanorum' nga letra e vitit 1208 drejtuar Papës Inocent III. Rrënja nga ku fillon vetë ideja e shqipërisë politike.
Granai-Kastriota: ruajtja e emrit të heroit kombëtar në Napoli
Pasardhësit e Vrana Kontit, komandantit që refuzoi 300,000 aspra osmane dhe mbrojti Krujën pesë muaj e gjysmë — familja shqiptare që e mbarti emrin e heroit kombëtar deri thellë në shek. XVI.
Naim Frashëri: si e mësoi kombi shqiptar të flasë për veten me varg dhe fjalë
Para se Shqipëria të kishte shtet, ajo kishte një zë — dhe ai zë shkruhej fshehurazi në Stamboll me shkronja të ndaluara.
Ibrahim Rugova: zgjedhja e paqes në vend të armëve në Kosovën e viteve 1990
Rugova nuk ishte Gandhi. Ai zgjodhi paqen jo për parim moral, por për llogari të ftohtë të forcave.
Asnjë figurë në këtë grup ende.