Pse 22 nga 31 premtimet qeveritare për rininë mbeten në letër?

SHKUP — Analiza "Compass", e përgatitur nga një grup organizatash qytetare, monitoron 31 premtime të fushatës zgjedhore 2024 për fushën e rinisë dhe gjen se vetëm katër janë realizuar, pesë në proces, ndërsa 22 nuk kanë filluar asnjë realizim. Politikat rinore duken si fushata me nivelin më të ulët të zbatimit të premtimeve qeveritare në gjysmë të mandatit.

Ndër masat e realizuara janë kuponët 250 euro për pajisje elektronike, mbështetja për banesë, themelimi i Ministrisë së Politikave Sociale, Demografisë dhe Rinisë, dhe krijimi i Qendrës për Kërkime mbi Çështjet e të Rinjve. Megjithatë, pjesa e madhe e zotimeve ambicioze mbeten larg realizimit.

Premtimi për 70.000 vende të reja të punës ka shkruar drejtim të kundërt. Shkalla e punësimit të të rinjve 15-29 vjeç ra në 34,6% në tremujorin e parë 2026, nga 36,1% në 2025. Pas vitit të parë të mandatit kishim rreth 7.000 të rinj më të punësuar; tani kemi minus 9.600, sipas Risto Saveski të Forumit Arsimor Rinor.

Një dëshmi tjetër e dështimit: asnjë trajnim për aftësi digjitale nuk u zbatua në 2025, pas 735 të rinjve të trajnuar në 2024. Premtimi për 5.000 trajnime digjitale nuk ka shënuar progres, ndërsa tregu i punës nuk reflekton rritjen e paralajmëruar të punësimit rinor.

Standardi studentor është po aq i ngadaltë. "Aplikacioni M" për zbritje transporti, hekurudhor, kulturë dhe sport nuk ekziston; interneti falas në konviktet, sallat e leximit dhe qendrat rinore nuk është realizuar. "Ne nuk i shohim këto premtime si luks, por si kushte për qasje më të mirë në arsim", thekson Saveski.

Hapja e 42 qendrave lokale rinore ka stagnuar. Deri fund të 2025 funksiononin vetëm 14, ndërsa numri është në stanjacion — në disa rajone hapen, në të tjerë mbyllen. Këshilltarët e karrierës mbeten vetëm në letër, ashtu si bibliotekat elektronike dhe stazhet në institucione publike.

Ndryshe nga rinia, arsimi paraqet rezultate më të mira: 32% e premtimeve realizuar dhe 58% në proces. Përparim i veçantë shënohet në arsimin dual, ku numri i kompanive dhe studentëve të përfshirë rritet.

*Burim: Koha.mk, https://koha.mk/rinia-mes-zotimeve-dhe-zhgenjimit/*

*— Redaksia ZHURMA*