Pse u përplas Seminari me UP-në për posterin e Sislej Xhafës?

PRISHTINË — Një përplasje ndërmjet drejtuesve të Seminarit Ndërkombëtar të Albanologjisë dhe administratës së Universitetit të Prishtinës ka shpërfaqur tensionet mes burokracisë dhe artit. Përplasja nisi kur artisti Sislej Xhafa ofroi pro bono një poster për edicionin e 50-vjetorit të Seminarit, duke risjellë simbolin e Hyjneshës në Fron.

Ideja e Xhafës, e dizajnuar nga Ylli Rugova, e paraqiste Hyjneshën të shtrirë e duke pushuar mbi një jastëk. Ky riimagjinim artistik ngjalli reagimin e ashpër të zyrtarëve të universitetit, të cilët menaxhonin buxhetin e Seminarit dhe kërkuan me ngulm ndryshimin e posterit zyrtar.

Ish-drejtori i Seminarit, Bardh Rugova, tregon se zyrtarët kërkuan heqjen e jastëkut dhe ofruan Departamentin e Dizajnit të UP-së për ta zëvendësuar. Ai vëren se kur posteri dizajnohej nga studentë apo amatorë, askush nuk reagonte, por reagimet nisën sapo erdhi një vepër arti e nivelit botëror.

Ky insistim burokratik e shtyu Rugovën të krahasonte situatën me një skenë nga filmi "Amadeus". Në atë skenë, perandori i thotë Mozartit se vepra ka "shumë nota" dhe duhet t'i heqë disa, duke ilustruar bindjen e gabuar të pushtetarëve se pozita administrative i bën ata kompetentë për artin.

Pavarësisht presioneve zyrtare, Rugova refuzoi të bënte kompromis dhe vendosi që posteri të mbetej siç ishte. Duke iu përgjigjur prerë shefave të tij, ai theksoi se studiuesit nuk i nënshtrohen autoritetit administrativ dhe se në përplasjet afatgjata, kultura gjithmonë triumfon mbi vendimet e burokratëve.

Në shkrimin e tij, Rugova kujton edhe një vizitë të anëtarëve të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës te presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj. Teksa Begaj fliste për rëndësinë e të qenit "një", Rugova i propozoi të vizitonte Zarën në maj për të shënuar 300-vjetorin e ngulbimit arbëresh.

Kjo rezistencë ndaj ndërhyrjeve burokratike rikonfirmon rëndësinë e autonomisë kulturore përballë ndikimit të njerëzve që kontrollojnë financat publike. Mbrojtja e integritetit të posterit të Sislej Xhafës tregon se arti nuk mund të diktohet nga zyrtarët dhe se trashëgimia jonë kërkon mbrojtje nga censura.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA