Pse rrezikon të 'berishizohet' lëvizja qytetare?

TIRANË — Nata e të enjtes solli sinjale alarmuese: protestë qytetare u zhvendos fillimisht para Kuvendit të Shqipërisë, pastaj tek selia e Partisë Demokratike, me përplasje verbale dhe gati dhunë fizike. Pas tre javësh, lëvizja po ballafaqohet me rrezikun e saj më të madh: humbja e drejtimit dhe përthithja nga skenarët e vjetër politikë.

Sipas Të Sheshit, historia është e njohur: çdo herë që protestat shqiptare radikalizohen pa kontroll, ato kthehen ose në argument për qeverinë, ose në kapital politik për opozitën. Qytetarët mbesin sërish në pikën zero — dhe historia rrezikon të përsëritet pikërisht tani.

Brenda lëvizjes po vërehen trajtat e para të ndarjes së heshtur: një pjesë kërkon ta mbajë të pastër si lëvizje qytetare me kërkesa konkrete dhe presion publik të organizuar. Pjesa tjetër duket se po e shtyn drejt përshkallëzimit — duke e "berishizuar", pra duke e bërë identike me protestat e dhunshme të opozitës tradicionale.

Skenari i parë: lëvizja ruan karakterin qytetar, distancohet nga çdo ndikim politik të drejtpërdrejtë dhe radikalizim të dhunshëm, artikulon kërkesa të qarta dhe ndërton presion publik të qëndrueshëm. Ky është, sipas analizës, skenari i vetëm që prodhon ndryshim real — edhe pse do të kërkojë kohë dhe durim.

Skenari i dytë është përthithja: protesta fillon të lexohet përmes prizit Rama-Berisha. Qeveria e shfrytëzon si justifikim për forcën dhe rendin; opozita si karburant për mobilizim. Lëvizja e humbet identitetin qytetar dhe shndërrohet në mjet të palëve që pretendonte t'i sfidonte.

Skenari i tretë — radikalizimi dhe shuarja e shpejtë — tensioni rritet pa drejtim. Protesta fiton zhurmë për pak ditë — siç edhe ndodhi mbrëmë — dhe më pas humbet mbështetjen publike, izolohet dhe shuhet, duke lënë pas vetëm një tjetër cikël zhgënjimi.

Analiza identifikon katër domosdoshmëri: vijë e qartë kundër dhunës dhe aksioneve të paqarta; kërkesa të artikuluara qartë e publikisht; organizim qytetar kundër infiltrimit dhe manipulimit; ruajtje e dallimit nga politika e vjetër — jo vetëm në fjalë, por në sjellje dhe mjete. "Sapo protesta fillon t'i ngjajë asaj që kundërshton, ajo e ka humbur tashmë betejën morale," shkruan burimi.

Burim: Të Sheshi
— Redaksia ZHURMA