Çfarë mesazhi i Papa Leoni XIV ka për AI dhe rolin e njeriut?

TIRANË — Në emisionin “Syri i Botës” në Syri TV, Dom Mark Pashkja, meshtar i Kryedioqeve Tiranë-Durrës, bisedoi me moderatorin Dori Daka për rolin e inteligjencës artificiale në dritën e enciklopedisë së Papa Leoni XIV. Diskutimi nxiti në hap shqetësimet dhe shpresat për teknologjinë e re.

Dom Pashkja theksoi se AI përfaqëson një "arritje të jashtëzakonshme të shkencës dhe teknologjisë", por ai shtuan se çdo përdorim i saj duhet të drejtohet nga etika, përgjegjësia dhe vendosja e njeriut në qendër të çdo zhvillimi teknologjik. Sipas tij, kjo qasje garanton që teknologjia të shërbejë njerëzimin, jo ta zëvendësojë.

Ai ndërroi se AI është thjesht një pjesë e teknologjisë; përdoruesi, siç thotë, përcakton nëse ajo sjell përmirësime apo kërcënie. Daka pyeti për rreziqet, e Pashkja përgjigj: nëse përdoret në mënyrë të drejtë, AI mund të ndihmojë shoqërinë, por në raste të keq‑përdorimit mund të krijojë pasoja të rënda.

Pashkja përdori një analogji nga antikiteti, duke i përshkruar AI si një instrument të ri, ngjashëm me thikën e hershme që shërbejnë për gjueti dhe ushqim, por që në duart e gabuar mund të bëhen edhe armë Kundër vetvetes. Kjo tregueshmëri thekson se teknologjia, si çdo mjet, varet nga qëllimi i përdorimit.

Sipas enciklopedisë së Papa Leoni XIV, AI paraqet potencial pozitiv për shoqërinë, por thekson se liria njerëzore nuk duhet të i imponohet asaj. Pashkja nënvizoi se mesazhi thekson rëndësinë e ruajtjes së dinjitetit dhe kontrollit etik në zhvillimin e teknologjisë. Kjo kërkon dialog ndërkufitar për të siguruar që AI të përdoret sipas vlerave kristiane.

Kur Daka pyeti për rreziqet, Pashkja iu përgjigj me rregullin klasik të etikës: çdo inovacion duhet të jetë në shërbim të njerëzimit dhe të mos shkaktojë dëme. Ai përmendi se autorët grekë të filozofisë, si Aristoteli, theksuan rëndësinë e përdorimit të arsyeshëm të mjeteve teknologjike.

Qasja e Kishës Katolike në çështjen e AI përfaqëson një element të ri në debatet publike shqiptare, duke ofruar një kornizë morale për rregullimin e teknologjisë së avancuar. Nëse kjo perspektivë pranohet, mund të udhëheqë politika kombëtare për etikën digjitale. Kjo do të ndihmonte në formimin e kuadrit ligjor për AI në Shqipëri.

*Burim: Syri.net, https://www.syri.net/politike/899512/ai-duhet-t-i-sherbeje-njeriut-jo-ta-zevendesoje-ate-dom-mark-pashkja-analizon-mesazhin-e-papa-leonit-xiv/*

*— Redaksia ZHURMA*