Rubrika

rilindja

Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit

Mihal Grameno: pushka dhe pena

Korçar, çetar i Çerçiz Topullit dhe gazetar pa pushim: Mihal Grameno (1871–1931) e mbajti penën dhe pushkën në të njëjtën dorë, duke i shërbyer Shqipërisë me të dyja.

Themistokli Gërmenji: roja e Korçës

Kaçak në male, prefekt i Republikës Autonome të Korçës, pushkatuar nga aleati francez në një gjyq të kurdisur — Themistokli Gërmenji mbeti roja që ruajti një qytet shqiptar.

Kosovë

Hasan Prishtina: kryengritja e 1912-s

Deputeti që paralajmëroi Stambollin se Shqipëria do të ngrihej — dhe e ngriti: nga besa e Junikut te Katërmbëdhjetë Pikat, te plumbat në shpinë në Selanik.

Figurat: portrete të kombit

Një komb i vogël që ka dhënë një kryeprijës, një shenjtore, një aktor botëror dhe mijëra heronj pa emër — ky është panteoni shqiptar, lexuar me krenari por edhe me ndershmëri.

Miti 'feja i ndan shqiptarët më shumë se kombi'

Pohimi se besimi e copëton kombin shqiptar bie ndesh me vetë historinë: te ne feja s'u bë kurrë vijë ndarjeje shtetesh, por shtresë mbi një themel më të vjetër — gjuhën dhe gjakun.

Kosovë

Si ndërtohen mitet kundër shqiptarëve

Mitet kundër shqiptarëve nuk lindin nga padituria, por nga interesi: secili synon të mohojë një të drejtë, dhe secili ka një mekanikë që mund të çmontohet me histori.

Gjergj Fishta dhe 'Lahuta e Malcís'

Frati françeskan nga Zadrima që i dha shqipes epin e saj kombëtar — dhe që diktatura u përpoq ta fshijë, deri edhe nga varri.

Romantizmi shqiptar dhe poetët e Rilindjes

Nga Këngët e Milosaos te Bagëti e Bujqësia, romantizmi shqiptar e ktheu mallin për atdhe në program kombëtar — vargu u bë armë, e gjuha amtare u bë flamur.

Kostandin Kristoforidhi: babai i gjuhës shqipe

Elbasanasi që përktheu Dhiatën e Re në të dy dialektet, hartoi gramatikën e parë moderne dhe një fjalor me mbi njëmbëdhjetë mijë fjalë — duke i dhënë shqipes formën e një gjuhe kombëtare.

Miti 'shqiptarët nuk janë komb i vërtetë'

Pohimi se shqiptarët janë vetëm një grumbull fisesh pa komb të vërtetë është më i vjetri ndër mitet armiqësore — dhe më i lehti për t'u shembur me shkencë.

Miti 'Shqipëria, shtet artificial': përgjigjja

Pohimi se Shqipëria u shpik nga Fuqitë e Mëdha në një tryezë diplomatike është gjysmë e vërtetë e shndërruar në shpifje: shteti është i ri, kombi është i lashtë.