Profil

Vonoi osmanët, nuk i mposhti. Kjo nuk e zvogëlon; përkundrazi, e shpjegon se pse kujtesa e tij nuk lodhet.

Nga Gjakova te Lum Lumi, Ali Podrimja (1942–2012) e ngriti poezinë moderne të Kosovës në një gjuhë vetjake, ku dhembja personale u bë kushtrim i një populli që nuk pranoi të heshtte.

Nga Mamica Kastrioti te Shote Galica e gratë partizane, lufta shqiptare ka pasur gjithmonë edhe një gji nëne dhe një dorë gruaje mbi pushkë — figura reale, jo dekor.

Elbasanasi që përktheu Dhiatën e Re në të dy dialektet, hartoi gramatikën e parë moderne dhe një fjalor me mbi njëmbëdhjetë mijë fjalë — duke i dhënë shqipes formën e një gjuhe kombëtare.

Me 'Cuneus Prophetarum' (Padova, 1685), peshkopi i Hasit i dha shqipes veprën e saj të parë origjinale në prozë — një enciklopedi diturie që mbylli epokën e shkrimtarëve gegë.

Nga Vjena e Joklit te fjalori etimologjik i shqipes, Eqrem Çabej (1908–1980) e ngriti studimin e gjuhës sonë në shkencë, duke vërtetuar me etimologji e toponimi vijimësinë ilire.

Një prift katolik i shekullit XVI, për të cilin dimë vetëm sa na rrëfen vetë faqja e fundit e librit të tij, na dha gjuhën shqipe të shtypur për herë të parë.

Lindur në Kavallë nga një familje shqiptare, Mehmet Ali Pasha ngjiti me ushtrinë në Egjipt e themeloi një dinasti që sundoi gjer më 1952 — themeluesi i shtetit modern egjiptian.

Nga djali i një bejlerie të rrënuar te zoti gati-i-pavarur i Epirit dhe i Janinës — historia e Ali Pashë Tepelenës, sundimtarit më të madh e më të diskutueshëm shqiptar të shekullit XVIII.

Plak osman me mendje liberale dhe zemër shqiptare, Ismail Qemali ngriti flamurin në Vlorë më 28 nëntor 1912 dhe i dha kombit një shtet — pak muaj para se Fuqitë e Mëdha t'ia merrnin frenat.

Bariu i Matit që u bë kryeministri më i ri i Evropës, pastaj president dhe më në fund mbret — dhe që e shpëtoi shtetin nga kaosi duke ia hipotekuar atë Romës.

Nga Gjirokastra te bunkerët: jeta dhe sundimi katërdhjetëvjeçar i njeriut që e mbylli Shqipërinë në veten e vet — portret pa lavdërim dhe pa harresë.