Rubrika
Letërsia dhe Mendimi
Nga 'Meshari' i Buzukut te Kadareja — letrat shqipe, bejtexhinjtë, Rilindja, modernizmi dhe mendimtarët që formësuan kombin.
Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit
Mendimi politik shqiptar: nga Vasa te Konica
Nga vargu i Pashko Vasës deri te eseja therëse e Konicës, gjysmë shekulli mendimi politik shqiptar ndërtoi kombin përpara se të ndërtohej shteti.
Letërsia bashkëkohore shqiptare
Pas vitit 1990 letërsia shqipe doli nga kafazi i realizmit socialist dhe u shtri në katër anët e botës: nga Tirana e Prishtina te Helsinki e Londra.
Ali Podrimja: poeti i qëndresës kosovare
Nga Gjakova te Lum Lumi, Ali Podrimja (1942–2012) e ngriti poezinë moderne të Kosovës në një gjuhë vetjake, ku dhembja personale u bë kushtrim i një populli që nuk pranoi të heshtte.
Letërsia e Kosovës: zëri tjetër shqip
Nën Jugosllavi, e ndarë nga Tirana, Kosova ngriti një letërsi të vetën — të Mekulit, Podrimjes, Pashkut e Qosjes — që e ruajti fjalën shqipe si qëndresë.
Dritëro Agolli: poeti i fshatit dhe i pushtetit
Poet i tokës dhe i fshatarit, kryetar tridhjetëvjeçar i Lidhjes së Shkrimtarëve, dhe autor i satirës më therëse të diktaturës — Agolli mishëroi paradoksin e letrave shqipe nën regjim.
Ismail Kadare: shkrimtari që e bëri Shqipërinë botë
Nga guri i Gjirokastrës deri te Akademia e Francës, Ismail Kadare (1936–2024) shkroi nën diktaturë me alegori e mit dhe e ngriti letërsinë shqipe në një zë me zërin e Evropës.
Letërsia nën diktaturë: realizmi socialist dhe rezistenca
Nga 1945 në 1990, letërsia shqipe u detyrua të hyjë në uniformën e realizmit socialist — por nën dorezën e shtetit lindi edhe një letërsi e fshehur, e burgut dhe e nëntekstit.
Modernizmi i hershëm: Noli, Konica, Koliqi dhe brezi që e bëri shqipen letrare
Midis dy luftërave, një brez i vogël por i jashtëzakonshëm — Noli, Konica, Koliqi, Lasgushi, Kuteli — e ngriti shqipen nga gjuhë kushtrimi në gjuhë arti të mirëfilltë.
Migjeni: zëri i revoltës dhe i të varfërve
Millosh Gjergj Nikolla, Migjeni, vdiq njëzet e shtatë vjeç dhe la pas vetëm një vëllim të vetëm vargjesh — por me të e çau letërsinë shqipe më dysh: para tij dhe pas tij.
Epika legjendare: Mujo, Halili dhe Cikli i Kreshnikëve
Cikli i Kreshnikëve, kënduar nga lahutarët malësorë e mbledhur nga françeskanët, është epi i gjallë i shqiptarëve — vëllezërit Mujo e Halili, zanat e malit dhe besa e ngritur në ligj.
Gjergj Fishta dhe 'Lahuta e Malcís'
Frati françeskan nga Zadrima që i dha shqipes epin e saj kombëtar — dhe që diktatura u përpoq ta fshijë, deri edhe nga varri.
Letërsia arbëreshe: mërgata që ruajti fjalën
Pesë shekuj larg atdheut, arbëreshët e Italisë jo vetëm ruajtën gjuhën shqipe, por i dhanë asaj poetin e saj të parë dhe zërin e parë romantik.